Bitkili akvaryumda yosun oluşumu kaçınılmaz bir gerçektir. Her tankta bir miktar yosun vardır. Ancak bu yosunlanmanın miktarı rahatsız edici boyutlara ulaşabilir. Unutulmamalıdır ki yosun bir sorun değil, başka bir sorunun sonucudur. Piyasada satılan yosun giderici kimyasal ilaçlar, anlık olarak etkili olsa da yosun oluşumuna sebebiyet veren ana etkenleri ortadan kaldırmadığı için yosunlanma tekrar yaşanacak demektir.

Yosunlanmanın Sebepleri

Yosunlar (algea) uygun koşullar oluştuğunda bitkilerinize kıyasla daha kolay ve hızlı bir şekilde besin ve ışık kullanabilir. Bu yüzden besin, ışık miktarı ve süresi kontrol altında tutulmalıdır.

Nitrat ve Fosfat

Bitkili akvaryumunuzdaki besinlerden Nitrat ve Fosfat yosunların en sevdiği besindir. Bu yüzden kontrol altında tutulmalıdır. Yosun sorunu yaşadığınız tankınızdaki sorunu tespit etmek için nitrat ve fosfat test kitleri kullanıp hangi besinin normal değerlerden daha fazla olduğunu bulmanız gerekiyor. Önlem olarak da eğer bu besinleri tankınıza sıvı gübre olarak veriyorsanız dozlamanızı azaltabilir ve/veya su değişimi yaparak ideal seviyelere çekebilirsiniz. Bu değerlerin yüksek olmasının bir diğer sebebi de aşırı yemlemedir. Canlılar tarafından tüketilmeyen yemler bir süre sonra bozulur. Aşırı yemlemeden kaçınarak da bu konuda bir önlem alabilir, otomatik yemleme makinesi ile balıklarınıza verdiğiniz yem miktarı ve zamanını sabitleyebilirsiniz.

Nitrat ve Fosfat’ın Bitkili Akvaryumdaki İdeal Değer Aralığı

Bitkili akvaryumlarda,

  • Nitrat: 10-20ppm
  • Fosfat: 0,5-2ppm

aralığında olmalıdır.

Işıklandırmanın yoğun olduğu tanklarda fosfat yoksunluğu ise yeşil nokta yosunu oluşumuna sebebiyet verebilir.

Işıklandırma

Fotosentezi başlatan ve yosun üremesini artıran bir diğer etmen de ışıktır. Eğer tankınız doğrudan gün ışığı alan bir yerde ise mutlaka tankınızın yerini değiştirmelisiniz. Işıklandırmayı kontrol etmeden yosunlanmanın önüne geçemezsiniz. Işıklandırmayı kontrol etmenin en etkin yollarından biri de zaman ayarlı priz kullanmaktır. Henüz yeni kurulmuş tanklarda ışığın şiddeti ve fotoperiyodu (günlük tankın ışıklandırılma süresi) düşük tutulmalıdır. Bitkilerin kök sistemleri henüz gelişmediğinden besin tüketimi konusunda yosunlarla rekabet edemezler. Tavsiye ettiğimiz ışıklandırma süresi ise yeni kurulan tanklarda günde 6saattir. Oturmuş tanklarda bitki yoğunluğu ve besin durumuna göre 8 ila 12 saat arasında bir fotoperiyod uygulanabilir.

Yosunla Mücadele

Yukarıdaki önergeleri okuyup yosun oluşumunun nedenini tespit ettiyseniz eğer, geriye tanktaki mevcut yosunlardan kurtulmak kalıyor. Bununla ilgili uygulayabileceğiniz adımlar ise:

1. Fiziksel Temizlik

Tankın içine yapacağınız müdaheleleri daha net görmek adına ilk yapacağınız iş cam temizliği olmalıdır. Yosun kazıyıcı gibi bir araç ile camınızı temizledikten sonra; sadece akvaryum için kullandığınız bir diş fırçası ile kaya kütük gibi dekor malzemelerinin üstüne oluşan yosunları temizleyebilirsiniz. Bu işlemleri yaparken filtrenizin çalışıyor olması faydalı olacaktır, yüzeyden kazıdığınız yosun ve yosun sporları filtre tarafından çekilecektir.

2. Filtre Temizliği

Filtrenizin içine hapsolan yosunlardan kurtulmanız gerekiyor. Normal bakımlarda tanktan çekilen su ile filtre malzemelerinin temizliğini öneriyoruz, ancak alg sporlarından kurtulmak için içinde alg olmayan bir suya ihtiyacımız var. Bunun için 1-2 gün dinlendirerek zehirli olan klorunu uçurduğunuz çeşme suyunu kullanabilirsiniz. Sadece filtre malzemesi değil, harbi yardımıyla filtre hortumları ve kafa motoru gibi filtre parçalarını da temizlemek daha yararlı olacaktır. Bu işlemin ardından filtreyi çalıştırmadan önce büyük bir su değişimi yapmalısınız.

3. Su Değişimi

Yosun problemi yaşanan tanklarda eğer tankınız oturmuş bir tank ise %60-70 oranında su değişimi öneriyoruz. 2-3 gün aralıklarla, 2-3 kez de %30-40 oranında su değişimi yapmanız hem yosun sporlarından kurtulmak hem de suyunuzda fazla miktarda bulunan nitrat ve fosfat gibi besinlerinizi seyreltmenize yarayacaktır. Ancak hem filtre temizliği hem de su değişimi ile tankınızdan büyük oranda yararlı bakteri kültürü eksilecektir. Bunu telafi etmek için canlı bakteri kültürü ve bakteri besini takviyesi yapmanızı öneririm.

4. Yosun Yiyen Canlı Takviyesi

Yukarıdaki 3 adımı uyguladıktan ve nitrat/fosfat dengenizi ve ışıklandırmanızı kontrol altına aldıktan sonra halen daha yosunlanma sorunu yaşıyorsanız yosun yiyen canlı ekibiniz zayıf olabilir. SAE (Siamese Algea Eater – Siyam Yosun Yiyeni), Amano Karides, Cüce Vatoz, Ottocinclus gibi canlılarla yosun oluşumunu biraz daha kontrol altına alabilirsiniz. Ayrıca günlük excel – sıvı karbon kullanımı tankınızdaki yosunları yumuşatıp, yosun yiyenlerin daha rahat tüketebileceği bir kıvama getirecektir.

5. Karartma Yöntemi

Uzun süre müdahele edilmemiş ve yeşil su sorunu oluşmuş bir tankınız varsa ek olarak karartma yöntemini de uygulayabilirsiniz. Tankınızı 3 gün boyunca hiç aydınlatmadan ve etrafını uygun bir malzeme ile sarıp ışık almasını engelleyerek, yosunlarınızın ölmesini sağlayabilirsiniz. Kararmanın da ardından büyük oranda bir su değişimi ölü yosunların tanktan uzaklaştırılması konusunda yararlı olacaktır.

6. Sterilizasyon

Olmazsa olmaz bir yöntem olmamakla birlikte, twinstar ve/veya UV Filtre gibi sterilizasyon ekipmanlarıyla tankınızı donatmak, yosunların üremesini destekleyen bakteri kültürleriyle mücadelenizi destekleyecektir.

Yosun ile ilgili yaşadığınız sorunları ve kafanıza takılan soruları bize aşağıya yorum yazarak iletebilirsiniz.

    • Rıza Sırman diyor ki:

      Anubias yüksek ışık altında genelde nokta yosununa maruz kalır. Eğer böyle bir durum varsa tankta daha gölge bir yere alabilirsiniz Anubias’ı. Siyah sakalın sebebi, suyun yeteri kadar oksijenli olmaması, sıcaklık ve silikattan kaynaklıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir